Gedachtes en emotie-eten: zet alles op een rijtje

Door Lisa Holtslag / Je herkent het misschien wel, van die momenten waarop je 101 gedachtes hebt en denkt ‘het zal allemaal wel’. Waardoor je in oud (eet)gedrag terugvalt. Op zo’n moment maakt het je allemaal niet meer uit en je wijkt daardoor af van jouw nieuwe eetpatroon.

Je kunt je op bepaalde momenten afvragen of het eten van bepaalde voeding jou de dingen gaf waar je op hoopte. Bracht het eten bijvoorbeeld een relaxt of fijn gevoel? Een soort rust of troost? Deze gedachtes vinden meestal in een bepaald patroon plaats.

Neem bijvoorbeeld de gedachtegang van Annie. Achteraf gaan we deze gedachten in kaart brengen en leggen we uit waarom dat handig is.

Herken de gedachtes en de acties die hieruit voortkomen

Stap 1: Annie’s ongewenste gedrag en gedachtes

– [Beschrijf je ongewenste gedrag ]… geeft mij …
Annie denkt ‘Het eten van chocola geeft mij een moment voor mijzelf’

– Als ik … [beschrijf je ongewenste gedrag] …, voel ik …
Annie denkt ‘Als ik chocola eet, voel ik me fijn en het geeft me voldoening’

– Ik … [beschrijf je ongewenste gedrag] …, omdat ik …
Annie denkt ‘Ik eet chocola, omdat ik recht heb om te ontspannen’

– [Beschrijf je ongewenste gedrag] … moet mij … geven/wegnemen.
Annie denkt ‘Het eten van chocola moet mijn onrust wegnemen’

Op dit moment weet Annie goed waar haar ongewenste gewoontes haar brengen en welke oorzaken/factoren hieraan ten grondslag liggen.

Breng deze vervolgens in kaart

Stap 2: Annie’s situaties

Na het omschrijven van de ongewenste gewoontes/gedragingen is het handig om situaties in kaart te brengen die Annie stress geven. Dit zijn vaak situaties die regelmatig terugkeren, ook al zijn dit alleen gedachtes. Beantwoord de onderstaande vragen:

1. Wat was de gebeurtenis?
2. Welke gedachten riep die gebeurtenis bij jou op?
3. Welk gevoel kreeg je bij de gebeurtenis? Welke emoties kreeg je op dat moment?
4. Welk gedrag had je vervolgens?
5. Welk gevolgen had dit gedrag?

Annie’s antwoorden

1. Gebeurtenis: Ik heb eindelijk een dagje vrij. Ik ben alleen thuis, lig op de bank en heb eindelijk tijd voor mezelf. Ik wil op zich wel iets doen, maar ik weet niet zo goed wat.

2. Gedachten: Ik vind het leven op dit moment minder leuk. Ik ‘moet’ veel dingen en ik voel me gehaast. Ik ‘moet’ nu niets maar ik voel toch de onrust en ik verveel me.

3. Gevoel: Ik voel me onrustig. Ik heb het gevoel dat ik mezelf niet onder controle heb.

4. Gedrag: Ik loop naar de kast en ik pak de reep chocola. En ik neem ook meteen het pak koek mee en ik ga lekker eten.

5. Gevolg: Het lukt me toch niet om me aan m’n plan te houden. Alles kost zoveel moeite. Het boeit nu toch al niet meer, dus ik eet de rest van het pak koek ook leeg.

Zet alles op een rijtje

Even deze gedachtestroom uitleggen…
Bij de gebeurtenis is er eigenlijk nog niets aan de hand. Wanneer je het voorbeeld doorleest dan is goed zichtbaar dat bepaalde gedachtes de oorzaak zijn van het eetgedrag en het ‘verval’ in oude patronen. De situatie van Annie is sterk gerelateerd aan emotie-eten.

Het is een situatie die je misschien herkent, omdat het simpelweg bij veel mensen voorkomt. Nu je je bewust bent dat gedachtestromen roet in het eten kunnen gooien, kun je hier van te voren op inspelen. Jij bent de persoon die denkt en dat betekent dat je jouw gedachtestroom kunt sturen.

Emotie-eten zal geen stand houden omdat je de gedachtepatronen herkent en je hierdoor niet meer laat meeslepen. Het is normaal om negatieve gedachten en gevoelens te hebben. Het gaat erom dat je niet alle negatieve gedachtes hoeft te zien als de waarheid.

Het menselijk brein kan veel gedachtes en overtuigingen creëren die niet objectief zijn

Zeker het oudste gedeelte van het brein, ons oerbrein (reptielenbrein, The Chimp) is gericht op instinct en overleving. En zal in feite oude patronen, ongewenste gewoontes en bepaalde overtuigingen in stand willen houden.

Vervolgens gaan we met ons rationele brein verklaringen hiervoor bedenken als: “Ik ben nu eenmaal een stress-eter, ik kan nu eenmaal niet stoppen met eten, ik heb geen wilskracht op het gebied van voeding”. Maar niets hoeft minder waar te zijn.

Het is niet wie je bent: niemand is geboren als emotie-eter. Het is hoogstens een gewoonte die je jezelf in de loop van de tijd hebt aangeleerd. Waardoor het patroon van een reep chocola eten wanneer je je gestresst voelt sterker is dan het patroon om een stukje te gaan wandelen met een podcast. Simpelweg omdat je dit vaker herhaald hebt en daar gedachten bij hebt gecreëerd.

That’s all!

Wij hebben de kracht om bewust te worden van onze gedachten, gewoontes en patronen en op basis daarvan bepaalde keuzes wel of niet te maken.

En nu jij!

Doorloop de eerder omschreven stappen en zet alles voor jezelf op een rijtje. Je hebt nu goed voor ogen bij welke gedachtes en emoties je in een oud patroon vervalt. Nu wordt het tijd om te kijken of jouw overtuigingen kloppen.

Een overtuiging is een idee van de waarheid. Bij emotie-eten kloppen vaak bepaalde gedachten niet. Dit betekent dat je jezelf als ware in de maling neemt.

Check daarom of jouw gedachtes werkelijkheid zijn. Zijn die gedachtes waar? Klopt dit wel echt of komt deze gedachte voort uit een gewoonte? Dit kun je doen door jezelf de volgende vragen te stellen:

1. Zijn de gedachtes die ik heb echt de werkelijkheid?
2. Kun je met 100% zekerheid zeggen dat de gedachte waar is?
3. Hoe zou je reageren wanneer de gedachte waar is, en je deze gedachte gelooft?
4. Wie zou je zijn zonder deze gedachte?
5. En wat zou je doen zonder die gedachte?
6. Wat zou je een ander adviseren in jouw situatie?

Neem de tijd voor het beantwoorden van deze vragen. Zoals bijvoorbeeld Annie doet in het voorbeeld hieronder:
– Situatie: Ik ben alleen thuis, ik verveel me en pak chocola.
– Gedachte: Het eten van chocola zorgt ervoor dat ik me minder geleefd voel.

1. Is deze gedachte waar?
Ja, want ik verveel me.

2. Kun je absoluut weten dat het waar is?
Nee, ik kan niet zeker weten dat het waar is, want mijn leven is eigenlijk best leuk en ik word niet altijd ‘geleefd’.

3. Hoe reageer je wanneer je deze gedachte gelooft? Wat gebeurt er dan?
Ik wil eigenlijk alleen maar meer chocola… Dan loop ik naar de kast en pak ik ook snoep en koek. Dit eet ik dan op zonder na te denken. Die chocola geeft me geen voldoening en ik heb meer nodig. Als ik mezelf ga overeten krijg ik daar weer heel onprettig gevoel van.

4. Wie zou je zijn zonder deze gedachtes?
Ik zou relaxter kunnen nadenken over dingen ik eigenlijk zou willen doen. Ik wil eigenlijk niet eten, maar ik laat me leiden door het gevoel dat ik het ‘nodig’ heb om te ontspannen. Wanneer ik bijvoorbeeld mijn eten onder controle heb, heb ik voor mijn gevoel het leven ook onder controle.

Ik zou willen zoeken naar oplossingen om meer structuur en ruimte te creëren. Misschien moet ik op zo’n moment met iemand contact zoeken, zoals een vriend of vriendin om iets leuks te doen. Dat zou me meer rust geven en op die manier zou ik ook kunnen ontspannen en genieten.

Conclusie

Onze gedachtes worden gevormd door onder andere vaste gewoontes en ervaringen uit het verleden. Aan deze ervaringen koppelen we bepaalde emoties. Deze emoties kunnen triggers zijn voor bepaald gedrag, waaronder emotie-eten. Wanneer je dit onder controle wilt houden zul je iets dieper bij jezelf moeten prikken.

Stel je jezelf de vragen en doorloop je gedachten. Filter de gedachten die echt waar zijn van de gedachten die eigenlijk niet kloppen met de werkelijkheid.

Binnen de coaching van Femmevalerie stellen we je daarom ook vragen om je meer inzicht te geven in ongewenste gewoontes en patronen. Je kan namelijk niet iets veranderen wat je zelf niet ziet!

Liever een audio-opname luisteren over anders omgaan met cravings en emotie-eten?


(F)Empire Podcast #4 | Hoe kan je cravings naar calorierijke voeding doorbreken?

 


(F)Empire Podcast #6 | Hoe kan je anders omgaan met een ‘alles of niets’ mindset qua voeding?

Add A Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.