De negatieve psychologische impact van cheat day


Ben jij een voorstander van ‘cheat day’? Nee, dat heeft niets te maken met je relatie. Met ‘cheat days’ doel ik op een ingeburgerd begrip waarbij je ongelimiteerd snacks “mag” eten in één dag. Doordeweeks wordt er een strikt ‘dieet’ aangehouden, en op cheat day mag je het zo gek maken als je zelf wil.

Vervolgens voel jij je de volgende dag schuldig of merk je dat jouw progressie stagneert. Maar toch, toch trap je er iedere week weer in. Gek toch? Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat er daadwerkelijk (psychologische) nadelen aan cheat day’s verbonden zitten [1-3].

Je creëert een negatieve relatie met voeding [1]

1. Je creëert je eigen troost voer 
Wanneer je een offday hebt, denk je dan dat je grijpt naar een handje noten of een salade met kip? Of zijn dan jouw cheat day producten datgene waar je alleen nog maar aan kan denken? Er bestaan geen losse “verslavende” producten (nee, zelfs niet producten die hoog zijn in suiker), maar er bestaan wel producten die qua smaak, structuur, geur, textuur, marketing je het langste bij blijven door deze met cheat day’s te eten.

2. Je vindt andere producten lekker smaken
Wanneer jij normaliter met tegenzin witte vis en broccoli op maandag t/m vrijdag eet en op zaterdag losgaat met de Reese’s zal dit ook de smaak van andere producten negatief beïnvloeden. Jouw smaal past zich namelijk aan op de producten die jij eet, en door een cheat day zullen alle andere producten (denk aan groentes en fruit) minder aangenaam smaken de rest van de week door de “smaak-nasleur” van jouw cheat.

3. Je blijft cravings naar een specifiek product versterken
Last van cravings naar een specifiek product? Ondanks wat je misschien zou denken is de beste manier om een craving te laten verdwijnen door hier niet aan toe te geven. Wat je op een gegeven moment niet meer kent zal je ook niet meer naar verlangen. Nu klinkt dit misschien wat heftig, maar realiseer je goed dat jouw cheat day de cravings blijft veroorzaken, en een cheat day geen oplossing is om cravings te stillen.

De energie balans is leidend, óók op cheat day

Iedereen is vrij om te behalen wat prettig werkt op het gebied van voeding. Wat je invulling ook mag zijn, volgens de eerste wet van de thermodynamica moet je een calorie tekort (negatieve energiebalans) creëren als het doel je doel is om af te slanken en een calorie overschot (positieve energiebalans) als je wil aankomen. Dit betekent, wanneer afvallen of vet verbranden je doel is, consistent een energie tekort aanhouden gedurende langere periode.

Waarom zou je dan zes dagen van de week hier heel strikt in zijn, om op de zevende dag van de week zoveel te eten dat het calorie tekort wat je gecreëerd hebt weer grotendeels teniet gedaan wordt? Omdat jij jezelf die ene dag een complete vrijbrief geeft om te eten wat jij wil, betekent het niet dat je lichaam dan ineens wel grenzeloos extra calorieën kan hebben. Je houdt jezelf daarmee voor de gek en geeft niet “jouw metabolisme een boost”.

Waarom je geen cheat meals zou willen toepassen

Ik heb ook lang gedacht dat er alleen ‘zwart-wit’ bestaat op het gebied van voeding. Maar je hoeft niet puur in termen van ‘goed’, ‘slecht’ of ‘gezond’ te denken, zo werkt jouw lichaam tenslotte ook niet. Je hoeft niet jezelf alles doordeweeks te ontzeggen qua producten om in het weekend volledig los te mogen gaan van jezelf. Behalve dat dit een verstoorde houding met voeding versterkt, er negatieve psychologische effecten aan verbonden kunnen zitten, jij jouw progressie saoteert kan dit ook eetbuien oproepen want “nu mag je”.

Mijn advies rondom cheat day’s

Streef naar een optimale hoeveelheid en verdeling van je macro- en micronutriënten op álle dagen van de week die past jouw doelen, jouw achtergrond en jouw lichaam. Maak met jezelf duidelijke afspraken, bijvoorbeeld aan de hand van het 80/20 principe waarbij je iedere dag een paar blokjes chocola neemt in plaats van een hele reep in het weekend.

Kies liever voor een kleiner calorie tekort wat je langere tijd kan volhouden en waarbij je tevens wat ruimte overhoudt voor een snack, dan te kiezen voor extremen die je niet kan volhouden. Je hoeft jezelf niet alles te ontzeggen zodat je op die ene dag mag ‘cheaten’ met jouw ‘verboden’ producten.

Uiteindelijk gaat het er om dat jouw keuzes, ook op het gebied van voeding, een positieve invulling geven aan jouw lifestyle.

Bronnen:
1. Henselmans, M. (2016). Pyschologie. Geraadpleegd via Bayesiaanse PT Cursus 2016
2. Corby et al (2011). Change in Food Cravings, Food Preferences, and Appetite During a Low-Carbohydrate and Low-Fat Diet. Obesity Journal. Volume 19, Issue 10, October 2011 Pages 1963–1970
3. Batra et al (2013). Relationship of cravings with weight loss and hunger. Results from a 6 month worksite weight loss intervention. Appetite. 2013 Oct;69:1-7. doi: 10.1016/j.appet.2013.05.002. Epub 2013 May 16.

2 Reacties

  1. Evi
    23 december 2015 / 19:20

    Hi! Ik kwam laatst een berichtje via instagram tegen dat jij vroeger een eetstoornis hebt gehad. Nu ben ik bijna 12 weken bezig met personal body plan en heb de laatste tijd weer last van eetbuien. ik denk nog steeds in alles of niets en wil het heel graag goed doen. Heb jij hier misschien nog goede tips voor? Ik dacht misschien weet jij nog wel wat extra aandachtspunten bijvoorbeeld vanuit je eigen ervaringen :$:$ (Naast alle tips die ik natuurlijk van mijn eigen coach krijg:P)

    • Femke
      24 december 2015 / 12:35

      Hi Evi,

      Wat vervelend dat je de laatste tijd weer last hebt van eetbuien! Ik zou vooral bij jezelf nagaan wat hier ten grondslag aan ligt en of het een emotionele of lichamelijke oorzaak heeft (zit je minder lekker in je vel/stress oid, of ben je van jezelf te strikt met je voeding) en aan de slag gaan met de oorzaken. Praktische tips zijn namelijk heel fijn en daar zou ik zeker jouw Personal Body Coach voor raadplegen, maar zolang je verder niet op de oorzaak ingaat blijft het toch symptoom bestrijding.. En falen bestaat niet, leermomenten ondergaan wél!

      Heel veel succes, liefs!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *